MẤT ĐIỆN KHO LẠNH – SỰ CỐ KHÔNG TIẾNG ĐỘNG NHƯNG THIỆT HẠI CỰC LỚN

Trong vận hành kho lạnh, mất điện là rủi ro không thể loại bỏ hoàn toàn. Không cháy nổ, không tiếng ồn, không dấu hiệu rõ ràng, nhưng chỉ cần vài giờ xử lý sai, thiệt hại có thể lên tới hàng trăm triệu hoặc hàng tỷ đồng tiền hàng.

Khi mất điện, máy nén dừng hoạt động, chu trình lạnh bị ngắt, nhiệt độ trong kho bắt đầu tăng dần. Song song với đó là sự phát triển của vi sinh vật, sự phá vỡ cấu trúc tế bào thực phẩm và nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm.

Theo kinh nghiệm xử lý sự cố thực tế của AVG, phần lớn thiệt hại không đến từ việc mất điện, mà đến từ việc xử lý sai trong thời gian kho không có điện. Vì vậy, việc có một quy trình chuẩn, rõ ràng, dễ thực hiện là yếu tố sống còn đối với mọi kho lạnh.

II. NGUYÊN TẮC SỐNG CÒN: TUYỆT ĐỐI KHÔNG MỞ CỬA KHO

Ngay khi phát hiện kho lạnh bị mất điện, nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất là không mở cửa kho dưới bất kỳ lý do nào.

Kho lạnh được thiết kế với panel cách nhiệt có hệ số truyền nhiệt rất thấp. Khi cửa kho được đóng kín, hệ thống sẽ tạo ra một vùng nhiệt ổn định nhờ quán tính nhiệt. Điều này giúp nhiệt độ trong kho tăng rất chậm, có thể duy trì trong nhiều giờ nếu không bị tác động từ bên ngoài.

Chỉ cần mở cửa kho trong thời gian ngắn, không khí nóng bên ngoài sẽ nhanh chóng tràn vào, phá vỡ hoàn toàn trạng thái ổn định nhiệt. Thực tế cho thấy, mỗi lần mở cửa chỉ 10–15 giây cũng có thể khiến nhiệt độ kho tăng lên vài độ C, đặc biệt nguy hiểm với kho đông sâu.

Hành động cần thực hiện ngay:

• Đóng kín toàn bộ cửa kho
• Niêm phong và cấm ra vào
• Phân công một người chịu trách nhiệm giám sát
• Ghi nhận thời điểm bắt đầu mất điện để theo dõi thời gian

Kho lạnh mất điện nhưng cửa còn đóng thì hàng hóa vẫn còn khả năng bảo toàn. Ngược lại, mất điện kèm mở cửa liên tục gần như chắc chắn dẫn đến thiệt hại.

III. QUY TRÌNH XỬ LÝ KỸ THUẬT 3 BƯỚC CẤP CỨU

Bước 1: Kiểm tra nguồn điện và khả năng chuyển đổi nguồn

Việc đầu tiên cần làm không phải là tìm cách chạy máy ngay, mà là xác định rõ nguyên nhân mất điện. Cần kiểm tra xem đây là sự cố mất điện lưới khu vực, hay do hệ thống điện nội bộ của kho gặp trục trặc như quá tải, nhảy aptomat, hoặc lỗi thiết bị.

Nếu kho được trang bị máy phát điện dự phòng, cần tiến hành vận hành ngay theo đúng quy trình kỹ thuật. Trước khi cấp điện từ máy phát, bắt buộc phải ngắt hoàn toàn nguồn điện lưới để tránh hiện tượng xung đột nguồn, gây hư hỏng nghiêm trọng cho tủ điện và máy nén.

Đối với hệ thống điện ba pha, cần đặc biệt chú ý đến điện áp và thứ tự pha trước khi cho hệ thống lạnh hoạt động trở lại.

Bước 2: Kích hoạt phương án dự phòng thủ công khi mất điện kéo dài

Trong trường hợp thời gian mất điện dự kiến kéo dài trên 12 đến 24 giờ, cần chủ động triển khai phương án bảo vệ hàng hóa.

Một trong những giải pháp hiệu quả là sử dụng đá khô (CO₂ rắn). Đá khô có nhiệt độ rất thấp, khi bay hơi sẽ tạo ra khí lạnh nặng hơn không khí và lan tỏa từ trên xuống, giúp duy trì nhiệt độ cho hàng hóa. Đá khô nên được đặt ở tầng trên cùng của kệ hàng và tuyệt đối không tiếp xúc trực tiếp với người hay bao bì mỏng.

Với những kho chứa hàng hóa có giá trị cao như dược phẩm, vắc-xin, thủy sản cao cấp hoặc hàng xuất khẩu, phương án di dời hàng hóa sang kho lạnh cho thuê hoặc container lạnh là cần thiết. Việc chậm trễ trong vài giờ đầu tiên có thể khiến toàn bộ lô hàng mất giá trị sử dụng.

Bước 3: Theo dõi nhiệt độ mà không mở cửa kho

Trong suốt thời gian mất điện, việc theo dõi nhiệt độ là rất quan trọng nhưng phải được thực hiện đúng cách. Tuyệt đối không mở cửa kho để kiểm tra nhiệt kế.

Giải pháp an toàn là theo dõi thông qua màn hình điều khiển đặt bên ngoài kho, hoặc qua hệ thống giám sát từ xa sử dụng pin dự phòng. Các hệ thống giám sát IoT do AVG triển khai có thể tiếp tục gửi cảnh báo và dữ liệu nhiệt độ ngay cả khi toàn bộ kho bị mất điện, giúp người quản lý nắm được tình trạng kho theo thời gian thực.

IV. QUY TRÌNH KHÔI PHỤC HỆ THỐNG KHI CÓ ĐIỆN LẠI

Một trong những sai lầm phổ biến nhất là khởi động lại toàn bộ hệ thống lạnh ngay khi có điện. Thực tế, rất nhiều thiết bị bị hỏng không phải do mất điện, mà do sốc điện khi cấp nguồn trở lại.

Sau khi có điện, cần chờ khoảng 5 đến 10 phút để điện áp và tần số ổn định. Với hệ thống ba pha, phải kiểm tra kỹ tình trạng mất pha hoặc đảo pha. Nếu máy nén hoạt động ngược chiều, nguy cơ hư hỏng là gần như chắc chắn, đặc biệt với máy nén trục vít và xoắn ốc.

Việc khởi động lại hệ thống cần thực hiện theo từng bước, không bật đồng loạt tất cả các thiết bị để tránh sụt áp do dòng khởi động lớn.

V. ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG HÀNG HÓA SAU SỰ CỐ

Sau khi kho lạnh hoạt động ổn định trở lại, cần tiến hành đánh giá chất lượng hàng hóa một cách nghiêm túc. Việc kiểm tra nên dựa trên nhiệt độ tâm sản phẩm và lấy mẫu ngẫu nhiên.

Nguyên tắc xử lý được áp dụng như sau:

• Hàng hóa vẫn còn tinh thể đá có thể tiếp tục cấp đông.
• Hàng đã rã đông nhưng vẫn còn lạnh cần được chuyển sang chế biến hoặc tiêu thụ ngay, không cấp đông lại.
• Hàng có dấu hiệu ấm, mùi lạ hoặc biến đổi cảm quan cần loại bỏ để đảm bảo an toàn.

VI. GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA DÀI HẠN TỪ AVG

Thay vì xử lý sự cố trong thế bị động, doanh nghiệp cần đầu tư giải pháp phòng ngừa ngay từ đầu.

AVG cung cấp giải pháp thiết kế kho lạnh có quán tính nhiệt cao, tối ưu độ dày panel và bố trí hàng hóa giúp kho giữ lạnh lâu hơn khi mất điện. Bên cạnh đó là hệ thống tủ điện thông minh có khả năng tự động chuyển nguồn máy phát, bảo vệ mất pha, ngược pha và ngắt khi điện áp không ổn định.

Ngoài ra, hệ thống cảnh báo mất điện và nhiệt độ từ xa qua điện thoại giúp chủ kho nhận thông tin ngay lập tức, kịp thời đưa ra phương án xử lý dù không có mặt tại kho.

VII. KẾT LUẬN

Mất điện là rủi ro không thể tránh, nhưng thiệt hại hoàn toàn có thể kiểm soát nếu xử lý đúng quy trình. Ba nguyên tắc cốt lõi cần ghi nhớ là không mở cửa kho, kiểm soát nguồn điện và khôi phục hệ thống đúng kỹ thuật.

Nếu kho lạnh của bạn chưa được trang bị các giải pháp cảnh báo và dự phòng phù hợp, việc nâng cấp hệ thống ngay hôm nay chính là cách bảo vệ tài sản hiệu quả nhất.

📞 CÔNG TY CỔ PHẦN KỸ THUẬT ĐIỆN – ĐIỆN LẠNH AVG
Thiết kế – Thi công – Bảo trì – Sửa chữa

📍 Địa chỉ: Lô 11, TT4, Khu đấu giá Tứ Hiệp, Thanh Trì, Hà Nội
📞 Hotline/Zalo: 0845.322.777
📧 Email: phongkinhdoanh1688.avg@gmail.com
📍 Google Map: https://g.co/kgs/i7Cizdk
🌐 Website: https://codienlanhavg.vn/